Vốn 10-20 Triệu Đã Có Thương Hiệu Phân Bón Riêng

Một người trong tay chỉ có 10 triệu, 20 triệu, chưa từng biết sản xuất là gì — liệu có thể có một thương hiệu phân bón riêng của mình không?

Câu trả lời của tôi là: được. Và tôi không nói suông. Tôi kể cho anh em nghe chuyện anh Trung ở Đồng Tháp — đúng người, đúng việc, không thêm cũng không bớt. Anh Trung bây giờ đã có sản phẩm phân bón mang thương hiệu của chính anh ấy, bán ra thị trường cho bà con nhà vườn.

Tôi là Nguyễn Đức Tốt, giám đốc nhà máy Yimex — công ty chuyên sản xuất và gia công phân bón tại Khu công nghiệp Thái Hòa, xã Đức Lập, Tây Ninh. Tôi kể chuyện anh Trung không phải để khoe. Tôi kể vì tôi biết đâu đó có rất nhiều anh em đang đứng đúng chỗ anh Trung đã đứng ngày trước: cùng một khát khao, và cùng những nỗi sợ.

Người vốn nhỏ luôn dừng lại ở cùng một chỗ

Lúc mới tìm đến tôi, anh Trung cũng giống bao nhiêu anh em khác. Vốn ít. Và trong đầu là một mớ câu hỏi chưa có lời giải:

• Thiếu vốn — không biết mấy chục triệu thì làm được gì.
• Thiếu kiến thức sản xuất — chưa từng biết một chai phân bón ra đời như thế nào.
• Thiếu kinh nghiệm — chưa từng đứng tên một sản phẩm nào.
• Sợ vấn đề pháp lý — nghe nói lĩnh vực phân bón nhạy cảm, không biết bắt đầu cho đúng ở đâu.

Đây mới là điều đáng nói: nếu chúng ta không gỡ được những nút thắt đó, chúng ta sẽ trì hoãn mãi mãi. Năm này qua năm khác cứ nói “để năm sau”, “để có vốn đã”, “để rảnh đã”. Và rồi việc khởi nghiệp không bao giờ bắt đầu.

Anh Trung khác ở một điểm: anh ấy chịu đi bước đầu tiên. Chỉ cần một người — một mình anh ấy làm thôi — mà vẫn ra được thương hiệu. Vậy thì anh em cũng làm được. Bởi vì con đường đã có người đi trước, đã có công thức. Chúng ta cứ theo đó mà làm.

Bạn không thiếu vốn — bạn thiếu một sản phẩm mang tên mình

Đa số anh em nghĩ muốn khởi nghiệp kinh doanh phân bón thì phải có vài trăm triệu, thậm chí vài tỷ. Đây là cái rào cản lớn nhất, và nó nằm trong suy nghĩ chứ không nằm ở túi tiền.

Vì sao có suy nghĩ đó? Vì chúng ta mặc định rằng làm phân bón nghĩa là phải xây nhà máy, phải mua dây chuyền, phải ôm cả kho nguyên liệu. Đúng là nếu tự đi con đường đó thì cần rất nhiều tiền, và cần cả kiến thức sản xuất, cả hồ sơ pháp lý mà một người mới không thể tự lo trong ngày một ngày hai.

Nhưng có một con đường khác: gia công phân bón nhãn riêng. Nguyên lý rất đơn giản:

Bạn góp ý tưởng, cái tên và tinh thần làm chủ. Nhà máy góp công thức, dây chuyền và hồ sơ pháp lý. Cái bạn thiếu, nhà máy đã có sẵn.

Nghĩa là anh em không cần phát minh lại cái gì. Anh em mượn đúng phần năng lực mà mình còn thiếu. Nhà máy Yimex công suất 540 tấn/năm đứng phía sau lo phần khó nhất — sản xuất, công thức, giấy tờ — để anh em rảnh tay tập trung vào phần của mình: xây thương hiệu và bán hàng.

Khi hiểu được nguyên lý này rồi, câu hỏi không còn là “tôi có đủ vốn không”, mà là “tôi bắt đầu từ bước nào”. Và đây là 4 bước anh Trung đã đi.

Quy trình 4 bước để có thương hiệu phân bón riêng

Bước 1: Chọn đúng dòng sản phẩm bà con đang cần

Đây là quyết định đầu tiên và quan trọng nhất. Anh em phải xác định: mình sẽ ra một sản phẩm gì mà bà con đang thật sự cần, nhu cầu lớn, nhiều người mua.

Tôi hay khuyên chọn một sản phẩm dùng được rộng: cây ăn trái dùng được, rau màu dùng được, lúa dùng được, cây công nghiệp dùng được. Càng nhiều loại cây dùng được, thị trường của anh em càng lớn.

Anh Trung chọn một dòng dây kẽ (kích rễ). Lý do rất thực tế: dòng này cây trồng nào cũng xài, xài quanh năm, và cho kết quả thấy được liền — tưới vô là bộ lá xanh lên, cây bật lên trông thấy. Bà con dùng thấy hiệu quả ngay thì sẽ tin, sẽ mua lại. Với người mới, một sản phẩm “dễ thấy kết quả” là cách thâm nhập thị trường nhanh nhất.

Bước 2: Gỡ nỗi lo đụng hàng bằng một cái tên riêng

Đây là chỗ nhiều anh em vấp. Anh Trung cũng lo đúng điều này: “Nếu em ra dòng dây kẽ, mà đặt trùng tên với mấy sản phẩm đang bán đầy ngoài thị trườnng thì sao?”

Tôi nói thẳng luôn: nếu đặt trùng, anh em sẽ bị đụng hàng, bị so sánh giá, bị ép giá. Người mới mà đi đối đầu trực tiếp với sản phẩm đã có tên tuổi thì rất khó thắng — cuối cùng chỉ còn cách bán rẻ hơn để cạnh tranh, mà bán rẻ hơn thì lấy đâu ra lời.

Cách gỡ nằm ở cái tên. Chúng ta giữ nguyên ý tưởng sản phẩm (vẫn là dòng dây kẽ mà thị trường cần), nhưng đặt cho nó một cái tên riêng, chỉ mình mình có. Ví dụ với anh Trung, tôi gợi ý một cái tên viết tắt gợi đúng công dụng, rồi bổ sung thêm một vài chất vào công thức — như thêm chất kích thích sinh trưởng — để khi bà con xài vô thấy hiệu quả nhỉnh hơn dòng dây kẽ thông thường.

Một cái tên riêng đổi được ba thứ cùng lúc:

• Hết đụng hàng — không ai bán trùng tên với anh em.
• Dễ xây thương hiệu — cái tên đó gắn với riêng anh em, càng bán càng có người nhớ.
• Tự định được giá — sản phẩm không giống ai thì không bị lôi ra so giá, anh em chủ động đặt giá bán.

Bước 3: Tối ưu công thức và giá cốt để chắc chắn có lời

Có sản phẩm hay, có tên riêng rồi, nhưng nếu bán mà không có lời thì tốt nhất là đừng làm. Đây là bài toán sống còn.

Ở bước này hai bên ngồi lại với nhau. Anh em cho tôi biết mình muốn bán ở phân khúc nào — giá thấp, giá trung, hay giá cao — và mong muốn giá cốt (giá vốn) mỗi sản phẩm ở mức bao nhiêu. Nhà máy sẽ cân đối công thức để làm ra đúng chất lượng tương ứng với mức giá đó.

Vì sao phải tính giá cốt kỹ ngay từ đầu? Vì giá cốt phải chừa đủ khoảng để anh em còn chi phí làm thị trường: hàng mẫu, công tác, chạy quảng cáo, tiếp khách. Trừ hết các chi phí đó ra mà vẫn còn lời — thì sản phẩm mới đáng làm. Đây chính là chỗ nhiều người mới quên tính, làm ra rồi mới ngờ người vì bán không có dư.

Bước 4: Ra nhãn, ra sản phẩm

Khi đã chốt xong sản phẩm, tên và giá cốt, chúng ta bắt tay vào thiết kế nhãn mác. Tôi nhớ như in đêm hai anh em ngồi làm nhãn cho anh Trung — từ khoảng 9 giờ tối tới 10 rưỡi, 11 giờ đêm, trao đổi tới lui. Đến khi chốt được cái nhãn, anh Trung mừng ra mặt. Cái cảm giác lần đầu cầm trên tay thứ mang tên mình, tôi hiểu rất rõ, vì tôi cũng từng như vậy khi mới bắt đầu.

Bây giờ khâu thiết kế nhãn còn nhanh hơn nữa — Yimex hỗ trợ thiết kế bao bì miễn phÍ 100% cho anh em. Anh em chỉ cần đưa ý tưởng, đội thiết kế lên mẫu, anh em xem rồi chỉnh tới khi ưng ý. Chốt nhãn xong là chuyển in và tiến hành làm hàng.

Và đây là con số làm nhiều anh em bất ngờ: từ lúc chốt xong tới lúc ra được hàng chỉ khoảng 5 đến 7 ngày — mà phần lớn thời gian đó là chờ in nhãn, chứ không phải chờ sản xuất. Bởi vì nhà máy đã có sẵn công thức, có sẵn nghiên cứu; anh em đưa ý tưởng và giá cốt là làm được ngay.

Nhà máy lo phần khó, anh em lo phần của mình

Nói lại cho gọn, để anh em thấy việc này nhẹ nhàng hơn mình tưởng. Anh em chỉ cần đưa ra ba thứ:

• Í tưởng — muốn làm dòng sản phẩm gì.
• Tên thương hiệu — cái tên riêng anh em mốn đứng.
• Giá cốt mong muốn — làm ở phân khúc nào.

Chỉ vậy thôi. Phần còn lại — công thức, sản xuất, hồ sơ pháp lý, giấy tờ công bố — nhà máy lo. Đây là lý do một người vốn nhỏ, chưa từng biết sản xuat, vẫn có thể ra một sản phẩm đẹp và chuyên nghiệp không thua gì các thương hiệu lớn. Bao bì đẹp hay không là do mình đầu tư thiết kế; còn sản phẩm bên trong thì nhà máy đbảo chất lượng.

Tôi luôn nhắc anh em: lĩnh vực phân bón hiện nay khá nhạy cảm, nên phải làm đúng ngay từ đầu, hồ sơ pháp lý đầuủ đủ. Chọn một nhà máy có năng lực sản xuất và giấy tờ đàng hoàng là cách anh em tự bảo vệ mình lâu dài.

Vốn nhỏ vẫn làm được — vì tiền mặt là vua

Nhiều chị em nói với tôi muốn mở cửa hàng phân bón, nhưng cứ nghĩ phải một tỷ, vài tỷ mới làm được. Vì sao con số bị đội lên như vậy? Vì chúng ta mặc định mở cửa hàng là phải ôm thật nhiều mặt hàng, và bán ra là phải cho công nợ.

Mà công nợ là một trong những vấn đề nhẙc nhối nhất của ngành này. Ôm nhiều hàng, bán công nợ cho hàng trăm nhà vườn, mỗi người nợ vài trăm triệu tới cả tỷ — thì bao nhiêu vốn cho đủ? Không bao giờ đủ. Đến một lúc, tiền nằm hết ngoài thị trường, trong tay không còn đồng nào để nhập hàng mới, và doanh nghiệp ngộp thở vì thiếu dòng tiền.

Tiền mặt là máu, là oxy. Không có nó thì không tồn tại được.

Vì vậy với anh em vốn nhỏ, tôi luôn khuyên: hãy đi từng bước. Bắt đầu từ một vài sản phẩm, làm sao thu hút được khách và giải quyết được vấn đề của họ, để bán được tiền mặt. Có tiền mặt, anh em xoay được vòng vốn, rồi mới nhập nhiều hơn, mở rộng dần. Đó mới là mô hình bền cho người bắt đầu từ số nhỏ.

Anh Trung bắt đầu đúng như vậy. Từ vài chục triệu, một mình, chưa biết gì về sản xuất — giờ anh ấy đã có sản phẩm riêng, bán ra thị trường, và tự tay xây thương hiệu của mình.

Điều duy nhất anh em cần lúc này

Nếu đọc tới đây mà anh em thấy mình trong câu chuyện của anh Trung — có khát khao, có một số vốn nhỏ, nhưng cứ nghĩ “chắc mình không làm được” — thì tôi muốn anh em dừng lại và tự hỏi một câu:

Thứ đang giữ anh em lại là thiếu vốn thật, hay chỉ là chưa có ai chỉ cho bước đầu tiên?

Vì bước đầu tiên, hóa ra, chỉ cần vài chục triệu và một quyết định. Con đường thì đã có người đi trước rồi.

Nếu anh em muốn bắt đầu và cần một người đồng hành từng bước — từ chọn sản phẩm, đặt tên, tính giá cốt tới lúc ra hàng — hãy để lại thông tin tại totphanbon.vn/khoinghiep. Tôi sẽ đi cùng anh em, như tôi đã đi cùng anh Trung.

Nguyễn Đức Tốt — Giám đốc nhà máy Yimex, Khu công nghiệp Thái Hòa, xã Đức Lập, Tây Ninh. Người đã đi từ nhân viên sale đến làm chủ một nhà máy phân bón, và đang đồng hành cùng nhiều anh em khởi nghiệp từ vốn nhỏ.