Làm phân bón thương hiệu riêng: biết rồi sao vẫn ngại?

Ba tuần nay, ngày nào tôi cũng ngồi kể cho anh em một chuyện: người vốn nhỏ, tay ngang, vẫn có thể có một thương hiệu phân bón riêng của mình. Và trong ba tuần đó, có một câu nhắn cứ lặp đi lặp lại trong tin của tôi, gần như y hệt nhau: “Anh ơi, em hiểu rồi. Em muốn làm lắm. Nhưng bắt đầu từ đâu, và đi với ai?”

Nói thẳng ra: một người vốn nhỏ, tay ngang vẫn hoàn toàn có thể làm phân bón thương hiệu riêng của mình — cái khó không nằm ở chỗ có làm được hay không, mà ở chỗ dám bước và đi cùng ai.

Nếu anh em cũng đang có đúng câu hỏi đó trong đầu, thì bài viết này tôi viết cho anh em. Không phải để bán cái gì. Chỉ là một người đã đi qua con đường đó ngồi xuống nói thật với người đang đứng ở vạch xuất phát — nơi mà tám năm trước tôi cũng từng đứng.

Nỗi đau thật không phải “không biết” — mà là “biết rồi vẫn không dám bước”

Tôi để ý một điều: rất nhiều anh em nhắn tin cho tôi đều đã thấy con đường rõ rồi. Anh em đã nghe tôi chia sẻ từng bước suốt ba tuần, đã thấy những người tay ngang làm được, đã hiểu rằng làm một thương hiệu phân bón riêng không hề xa vời như mình tưởng.

Vậy mà đứng trước con đường đó, anh em vẫn ngại. Vẫn chần chừ. Vì sao?

Vì cái đau không nằm ở chỗ không biết. Cái đau nằm ở chỗ biết rồi mà đi một mình thì sợ. Nghe thì hiểu được, nhưng bắt tay vào làm lại là một chuyện hoàn toàn khác. Mình sợ mình không đủ sức. Sợ mình làm không được. Sợ thất bại. Sợ bỏ tiền ra rồi lỡ như thế nào.

Tôi gặp cảm giác này ở gần như tất cả anh em đang khao khát làm phân bón thương hiệu riêng. Người ta có mơ ước thật, có mong muốn thật, nhưng cứ đứng đó nghi ngờ chính mình. Và cái vòng lặp đó nếu không có ai kéo ra, nó sẽ giữ chân anh em ở nguyên một chỗ năm này qua năm khác.

Tôi cũng từng đứng đúng ở chỗ anh em đang đứng

Tôi nói thật với anh em, tôi không kể chuyện của người khác. Tôi kể chuyện của chính mình.

Trước khi có nhà máy, tôi có gần tám năm đi chào hàng, xếp thị trường cho các thương hiệu phân bón khác. Tôi giỏi nghề. Tôi hiểu khách hàng. Tôi biết thị trường, biết mùa vụ, biết cây nào cần gì ở giai đoạn nào. Nhưng suốt tám năm đó, tôi đang xây giấc mơ của người khác, chứ không phải giấc mơ của chính mình.

Cái giấc mơ có một thương hiệu phân bón mang tên mình, tôi đã nhen từ những năm đầu đi thị trường. Nhưng biết anh em cái gì không? Tôi trì hoãn. Tôi cứ tự nhủ: “Thôi từ từ, mình tìm hiểu thêm đã, rồi mình sẽ làm.” Năm này qua năm khác, tôi vẫn nói với mình đúng câu đó. Biết là làm được. Biết là vốn bỏ ra không nhiều. Biết đây là việc mình muốn. Vậy mà vẫn trì hoãn.

Lý do lớn nhất khiến tôi đứng yên lâu như vậy rất đơn giản: hồi đó không có ai cầm tay chỉ tôi từng bước. Tôi thấy vài người đi trước, nhưng đi một mình thì sợ. Tôi ước gì có một người nào đó dẫn dắt, đi cùng, chỉ cho tôi làm cái này thế nào, tránh cái kia ra sao. Nhưng thời điểm đó tôi không có ai như vậy cả. Nên tôi phải một mình dò đường — và mò đường thì lâu, thì đắt, thì trầy trật.

Cái khoảng cách xa nhất trong khởi nghiệp không phải là từ “không biết” đến “biết”. Mà là từ “biết” đến “làm”. Và cái khoảng đó, đi một mình rất dễ đứng lại giữa đường.

Vì sao đi một mình lại dễ trì hoãn và dễ gặp rủi ro

Tôi đã đi qua nên tôi hiểu rất rõ ba cái bẫy của người đi một mình.

Thứ nhất, đi một mình thì trì hoãn. Khi không có ai đợi mình, không có ai đi cùng, mình cứ nghĩ “từ từ cũng được”. Mình lấy việc “tìm hiểu thêm” ra làm cái cớ để chưa phải bắt đầu. Và cái “từ từ” đó nó kéo dài mãi. Tôi mất mấy năm chỉ vì hai chữ từ từ.

Thứ hai, đi một mình thì dễ vấp phải rủi ro không đáng có. Trên con đường làm một dòng sản phẩm ra thị trường có rất nhiều đoạn mà nếu không có người đi trước nhắc, mình sẽ đâm đầu vào: chọn sai dòng sản phẩm, đặt tên không ai nhớ, làm bao bì nhãn mác không ra chất, hoặc làm ra rồi mà không biết bán cho ai. Mỗi cái vấp như vậy là mất tiền, mất thời gian, có khi mất luôn nhuệ khí.

Thứ ba, đi một mình thì chậm. Cùng một con đường, người có người dẫn đi nhanh hơn rất nhiều, vì họ không phải dừng lại dò từng khúc. Những chỗ tôi từng loay hoay cả năm trời, giờ tôi có thể nói cho anh em trong vài câu để anh em đi thẳng qua.

Cho nên tôi mới hay nói: nghe thì được rồi, biết thì được rồi, nhưng đi một mình vẫn khó. Phải có một người đồng hành — một người mentor, một người đi trước cầm tay chỉ từng bước — thì con đường này mới dễ đi hơn, nhanh hơn, và bớt rủi ro hơn.

Tôi hiểu cảm giác của anh em, vì tôi từng ở đúng chỗ đó. Anh em giỏi nghề, anh em hiểu khách hàng, anh em biết thị trường và mùa vụ hơn nhiều người. Cái anh em thiếu không phải là năng lực — cái anh em thiếu là một người đứng cạnh nói: “Được rồi, bước này làm thế này, đừng lo, tôi đi rồi.” Chỉ một câu đó thôi nhiều khi đủ để một người dám bắt đầu, thay vì đứng nhìn thêm một năm nữa.

Người đồng hành thay đổi điều gì khi anh em làm phân bón thương hiệu riêng

Vậy cụ thể, có một người đi cùng thì khác gì so với tự bơi một mình? Tôi nói thẳng ra từng phần để anh em hình dung.

• Chọn dòng sản phẩm phù hợp: không phải cứ thích là làm, mà làm cái thị trường của anh em đang cần và anh em bán được.
• Tư vấn công thức: để sản phẩm ra đúng chất, đúng nhu cầu cây trồng — chứ không phải làm cho có.
• Đặt tên thương hiệu: cái tên khách nghe một lần là nhớ, gắn được với anh em.
• Thiết kế bao bì, nhãn mác: để sản phẩm của anh em nhìn ra dáng một thương hiệu thật, đứng được trên kệ.
• Làm mẫu: có sản phẩm thật trên tay để anh em tự tin cầm đi chào.
• Hướng dẫn cách bán: từ lên ý tưởng, làm marketing, đến chuyện bán hàng như thế nào cho ra đơn.

Từ đầu tới cuối, anh em không đi một mình. Có người đi trước dẫn đường thì cái giấc mơ ấp ủ bao nhiêu năm nay của anh em không còn là chuyện mơ hồ nữa — nó thành một con đường rõ ràng, có người đi cùng để biến nó thành thật.

Đây chính là điều mà tám năm trước tôi ước có mà không có. Và cũng là lý do vì sao bây giờ tôi muốn ngồi đây làm cái việc này cho anh em: tôi không muốn anh em phải dò đường một mình như tôi ngày xưa, phải mất mấy năm trì hoãn chỉ vì thiếu một người đi cùng.

Gia công phân bón thương hiệu riêng: đi tắt qua đoạn đường khó nhất

Có một chuyện tôi phải nói cho rõ, vì đây là phần mà hồi xưa tôi trầy trật nhất. Muốn tự mình có một thương hiệu phân bón, ngày trước tôi phải đi từ một công ty thương mại lên một công ty sản xuất. Nghĩa là phải bỏ tiền tỷ dựng nhà máy, phải mất từ sáu tháng đến cả năm trời mới xin xong giấy phép sản xuất, rồi mới có dây chuyền, có cơ sở để ra được sản phẩm. Đó là đoạn đường khó nhất, tốn kém nhất, và cũng là chỗ khiến nhiều người nản mà bỏ cuộc.

Nhưng với anh em bây giờ, đoạn đường đó anh em không cần phải tự đi lại từ đầu nữa.

Tôi đã có sẵn nhà máy đặt tại Khu công nghiệp Thái Hòa, Tây Ninh, công suất khoảng 540 tấn mỗi năm. Có sẵn công thức, có giấy phép, có cơ sở, có dây chuyền để sản xuất ra sản phẩm. Cái mà ngày xưa tôi phải mất cả năm trời và tiền tỷ mới dựng được, giờ tôi mở nó ra để anh em dùng chung.

Đó chính là ý nghĩa thật của gia công phân bón thương hiệu riêng: anh em đi tắt qua đúng đoạn đường khó khăn và tốn kém nhất mà tôi đã từng đi qua. Cụ thể là:

• Anh em không cần đầu tư tiền tỷ để xây nhà máy.
• Anh em không cần chờ sáu tháng đến một năm để xin giấy phép sản xuất.
• Anh em chỉ cần có ý tưởng và dám bắt đầu — phần nền tảng nặng nhất đã có nhà máy lo.

Đây chính là cánh cửa để một người vốn nhỏ, tay ngang, vẫn làm chủ được một thương hiệu phân bón mang tên mình. Nói cách khác, làm phân bón thương hiệu riêng không còn là chuyện của người có nhà máy — mà là chuyện của bất kỳ ai dám bắt đầu. Anh em giữ cái tên, giữ thương hiệu, giữ khách của mình; còn chuyện sản xuất ra hàng đúng công thức, đúng giấy phép thì để nhà máy Yimex đứng phía sau lo.

Tôi nói thật, phần khó nhất của nghề này không nằm ở chỗ bán được hàng — cái đó nhiều anh em làm thị trường vốn đã quen. Phần khó nhất nằm ở chỗ có được một chỗ sản xuất đàng hoàng, ổn định, đúng giấy phép để anh em yên tâm đứng tên. Đó là đoạn tôi mất nhiều năm và nhiều tiền nhất. Khi đoạn đó đã có sẵn để anh em dựa vào, thì việc còn lại — làm ra một thương hiệu, đưa nó ra thị trường — nhẹ hơn rất nhiều so với những gì anh em đang hình dung trong đầu.

Từ “biết” đến “làm” chỉ cách nhau một quyết định

Tôi muốn nói lại một lần nữa, cho rõ, vì đây là điều quan trọng nhất trong cả bài này: không ai hối anh em cả. Quyết định làm hay không là quyết định của riêng anh em — một quyết định có thể thay đổi công việc, thay đổi cuộc sống của anh em.

Tôi chỉ làm đúng một việc: kể cho anh em nghe con đường mà tôi đã đi, chỉ ra cái bẫy trì hoãn mà tôi từng mắc, và cho anh em thấy rằng đoạn khó nhất bây giờ đã có người đi trước dọn sẵn. Anh em nghe, anh em ngẫm, rồi anh em tự quyết.

Nhưng tôi mong anh em nhớ một điều: cái ước mơ có một thương hiệu phân bón riêng, nếu cứ để đó và tự nhủ “từ từ”, thì mười năm nữa nó vẫn chỉ là ước mơ. Còn nếu anh em chịu bước — dù chỉ một bước nhỏ — và có người đi cùng, thì con đường này thật ra không xa như anh em tưởng.

Nếu anh em muốn nhìn toàn cảnh hành trình khởi nghiệp phân bón vốn nhỏ này rõ hơn trước khi quyết bất cứ điều gì, tôi đã gói lại toàn bộ những gì tôi chia sẻ suốt hành trình vừa qua thành một cuốn ebook 28 ngày – 28 checklist, tặng miễn phí cho anh em. Anh em đọc để có một cái nhìn tổng thể nhất: làm một thương hiệu phân bón riêng thì đi từng bước như thế nào. Anh em có thể nhận cuốn ebook đó tại đây.

Còn nếu anh em muốn theo dõi tiếp câu chuyện, kinh nghiệm đi thị trường và làm thương hiệu của tôi, cứ ghé nguyenductot.com — tôi vẫn ngồi đây, kể tiếp, mỗi ngày. Anh em cũng có thể đọc thêm bài làm phân bón thương hiệu riêng khi vốn nhỏ để hình dung rõ hơn con đường này.

Tám năm trước tôi ước có một người nói với mình những điều này. Hôm nay tôi ngồi đây để làm người đó cho anh em. Còn bước đi hay không — đó là quyết định của anh em.